ปางอุ๋ง

จากเขาหัวโล้นและดงฝิ่น สู่ "สวิตเซอร์แลนด์เมืองไทย" ด้วยพระบารมี

เมื่อพูดถึง "ปางอุ๋ง" หรือที่มีชื่อเต็มว่า "โครงการพระราชดำริปางตอง ๒ (ปางอุ๋ง)" ภาพจำของนักท่องเที่ยวคือทิวสนสามใบเรียงรายริมอ่างเก็บน้ำกว้างใหญ่ที่มีไอหมอกลอยละล่องเหนือผิวน้ำ จนได้รับฉายาว่า "สวิตเซอร์แลนด์เมืองไทย" แต่เบื้องหลังความงดงามดั่งภาพวาด มีเรื่องราวการพลิกฟื้นผืนดินด้วยพระมหากรุณาธิคุณของล้นเกล้าฯ ทั้งสองพระองค์

อดีตพื้นที่แห่นนี้เคยเป็นพื้นที่สีแดงที่เต็มไปด้วยอันตรายและป่าเสื่อมโทรม เนื่องจากอยู่ติดแนวชายแดน เป็นเส้นทางลำเลียงยาเสพติด และมีกองกำลังชนกลุ่มน้อยอาศัยอยู่ สภาพป่าไม้ถูกบุกรุกแผ้วถางจนกลายเป็นเขาหัวโล้นเพื่อใช้ปลูกฝิ่นและทำไร่เลื่อนลอย ทำให้ระบบนิเวศเสียหายอย่างหนัก

น้ำพระราชหฤทัยสู่การพลิกฟื้นผืนป่า จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๒๘ เมื่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๙ ทรงมีพระราชดำริให้รวบรวมราษฎรชนกลุ่มน้อยบริเวณนั้นมาตั้งถิ่นฐานรวมกันเป็นหมวดหมู่เพื่อสร้างความมั่นคงชายแดน ภายใต้ชื่อ "หมู่บ้านรวมไทย" พร้อมทั้งมีรับสั่งให้สร้างอ่างเก็บน้ำปางตอง (ปางอุ๋ง) และฟื้นฟูสภาพป่าต้นน้ำ โดยทรงเน้นย้ำแนวทาง "ปลูกป่า ๓ อย่าง ประโยชน์ ๔ อย่าง" เพื่อให้ชาวบ้านมีกินมีใช้และอยู่ร่วมกับป่าได้อย่างยั่งยืน

และเมื่อวันที่ ๑๗ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๔๓ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง มีพระราชเสาวนีย์ ณ เรือนประทับแรมปางตอง ทรงมีความห่วงใยในสภาพแวดล้อมของโลก กับปัญหาการขาดแคลนอาหาร จึงทรงเข้ามาเติมเต็มความสมบูรณ์ให้พื้นที่แห่งนี้ ด้วยการพัฒนาอาชีพและระบบนิเวศ อาทิ

๑. ธนาคารอาหารชุมชน (Food Bank) - ทรงห่วงใยเรื่องปากท้องของราษฎร จึงมีพระราชเสาวนีย์ให้ส่งเสริมการทำเกษตรกรรมที่หลากหลาย เพื่อให้พื้นที่นี้เป็นแหล่งสะสมอาหารตามธรรมชาติ ให้ชาวบ้านเลี้ยงสัตว์และปลูกพืชกินเองได้

๒. ส่งเสริมอาชีพและพืชเมืองหนาว - ทรงส่งเสริมให้ชาวบ้านเลิกปลูกฝิ่น หันมาปลูกพืชเมืองหนาว เช่น อะโวคาโด พลับ สาลี่ และดอกไม้เมืองหนาว รวมทั้งมีการนำพืชและสัตว์ประจำถิ่นอย่าง "เขียดแลว" และกล้วยไม้ "เอื้องแซะ" กลับมาเพาะขยายพันธุ์ในพื้นที่

๓. พระราชทานหงส์ - ภาพหงส์คู่สีขาวและสีดำที่ว่ายน้ำอวดโฉมให้นักท่องเที่ยวชมในปัจจุบัน คือหงส์ที่สมเด็จพระพันปีหลวงพระราชทานให้ปล่อยคืนสู่ธรรมชาติ เพื่อสร้างความสวยงามและเป็นสัญลักษณ์ของปางอุ๋ง

จากภูเขาหัวโล้นและดงฝิ่นในอดีต "ปางอุ๋ง" ในวันนี้ได้กลายเป็นที่ท่องเที่ยวที่โรแมนติก และแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ที่สำคัญ ซึ่งพิสูจน์ให้เห็นว่า เมื่อคนอยู่ร่วมกับป่าได้อย่างเกื้อกูล ธรรมชาติก็จะมอบความงดงามและความยั่งยืนกลับคืนมา

ข้อมูลที่เกี่ยวข้อง

https://region1.prd.go.th/th/content/category/detail/id/3326/iid/477456